Ana içeriğe atla

ANADOLU TÜRK DENİZCİLİĞİNİN BAŞLANGICI

      Bilindiği gibi denizcilik, insanlığı ilk çağlardan beri meşgul etmektedir. Yaşanılan yerin coğrafi konumu ve stratejik durumuna göre bazı medeniyetler denizle iç içe yaşamışlardır.

      Türklerin denize yönelmesi, Anadolunun 1071 Malazgirt zaferiyle kesin olarak Türk yurdu ilan edilmesiyle olmuştur. Anadolunun stratejik yapısını en verimli şekilde Türkler kullanmıştır.

      Türk denizciliğinin temelleri XI yüzyılda İzmir ve çevresinde atılmış olarak bilinse de, Türkler denizle daha evvel tanışmışlardır. Anadolu Selçuklu devletinin kurucusu olan kutalmışoğu Süleyman şah'ın, Bizans'ın elinde olan İznik'i kuşatmasıyla Türkler ilk olarak Marmara kıyılarına yerleşmışlerdir. İznik baş şehir olarak seçilmiş ve bundan sonraki dönemlerde Türk denizciliği adına önemli bir yere sahip olmuştur. Anadolu topraklarında karmaşanın devam ettiği (1078-79) yılları arasında Bizans güçlerine esir düşen Türkmen beyi caka bey, kaçarak İzmire ulaşmış ve birisi İzmir de diğeri Efes'te iki tersane kurdurarak ilk Türk donanmasını inşa ettirmistir.

        Ege bölgesindeki hakimiyeti ele geçirmek için girilen koyun adaları harbi bu donanmanın zaferiyle sonuçlanarak Türklerin ilk deniz savaşı zaferi olarak tarihe geçmiştir. Daha sonra batı ön Asya Türklerinin birleşmesiyle bölge vilayetlere ayrılmış ve İzmir vilayeti deniz komutanlığı ile beraber Caka bey'e verilmiştir. Bu kararla İzmir Türk tarihinin ilk resmi deniz kuvveti ünvanını almıştır. Caka bey'in ölümü ile Türk denizciliği 300 yıl süren bir duraksama dönemine girmiştir.

       1299 da, Ertuğrul oğlu Osman ufak bir kara hükümeti kurarak, gelecek 10 yıl içinde başta Gemlik, İzmit, Bursa ve çevresini ele geçirmiştir. Hemen sonrasında kuşatılan bölgelere Bizans yardımını engellemek ve Kocaeli cephesine sevkiyatı kolaylaştırmak için deniz kuvvetlerinin kurulmasına karar vermiştir. Bu görev Karamürsel beye verilmiştir. 1320 yılında Osmanlı hükümetinin ilk tersanesi olarak bilinen İzmit'te hafif filo amaçlı küçük gemiler inşa edilerek, burası deniz üssü olarak kabul edildi ve hafif filo komutanı olarak karamürsel bey görevlendirildi. Karamürsel bey ilk Türk amirali olarak bilinir.

     Türk beylikleri arasında denizciliği en ileri taşıyan süphesiz Aydın Beyliğidir. Bu beylik egedeki hakimiyeti ele alarak batıda iyon denizine, kuzeyde karadenize kadar genişletmiş ve XIV yüzyılın ortalarına kadar bu bölgede kalmıştır. Umur bey'in komutasında şaşılacak derecede ilerleyen, Aydın beyliğinin denizciliği Umur beyin ölümüyle sona ermiştir.
  
     Yıldırım Beyazıd tarafından Osmanlı topraklarına katılan Aydınoğulları beyliği, kaybedilen 1402 Ankara savaşından sonra müstakil olarak yeniden kuruldu. Beylik bir müddet Saruhanoğulları, Menteşeoğulları ve Osmanlı ile mücadele ettikten sonra 1426 tarihinde yeniden osmanlıya katıldı.

     Bu dönemde Osmanlı Devleti denizin önemini anlayarak harekete geçmiş ve bu tarih Osmanlı denizciliğinin başlangıcı olarak tarihe geçmiştir.

     

Bu blogdaki popüler yayınlar

SEYİR FENERLERİ, ŞEKİLLER VE SESLİ UYARI İŞARETLERİ

      SEYİR FENERLERİ, ŞEKİLLER VE SESLİ UYARI İŞARETLERİ

      Deniz araçlarının gece ve kısıtlı görüş şartlarında tanınması için kullandıkları çeşitli ışık, şekil ve sesli işaretler bulunmaktadır.

      Tekneler boylarına, tiplerine, yaptıkları işe, taşıdıkları yüklere ve seyir şekillerine göre değişen bu işaretleri gece ve kısıtlı görüş şartlarında ışık ve sesle uyarı işareti şeklinde verirken bu uyarı işlemini gündüzleri güverteye astıkları geometrik şekillerle yaparlar.

SEYİR FENERLERİ

      Renkleri, Sayıları, konumları ve görünme açıları ile farklılık gösteren seyir fenerleri, Güneşin batışı ile birlikte faaliyete geçirilecektir. Ancak görüşün kısıtlı olduğu seyirlerde de aşırı derecede önem taşımaktadır. Çalışır durumda oldukları düzenli şekilde kontrol edilmelidir.

Fenerlerin görünüş açıları




      Borda fenerleri

Sancak ve iskele bordalarda konumlandırılmış olan borda fenerleri adını aldığı bordaya göre pruvadan başlayan bir açı ile 112.5 dereceye kadar görülebilir. Sancak borda …

KAŞİFLER VE KEŞFETTİKLERİ

Nil'in güneyini keşfeden ilk kaşif Mısır'lı Harkuf tan, denizleri keşfeden Cousteau'ya kadar, dünya'nın kaşifleri ve keşfettikleri...

    MISIR VALİSİ HARKUF : Nil nehri güney kısımları

M.Ö.2300 yıllarında Firavun Merence tarafından Nil'in güney kısımlarını keşfetmek için görevlendirilen Mısır valisi Harkuf, tarihteki ilk kaşif olarak bilinmektedir.

MISIR PRENSESİ HATŞEPSUTİ: Kızıldeniz ve Aden körfezi

M.Ö. 1492 tarihinde Mısır valisi Harkuf'un kaldığı yerden keşiflere devam ederek Kızıldeniz ve Aden körfezinin bir çok yerini keşfeden Mısır prensesi Hatşepsuti, ilk kadın kaşif olarak tarihe geçmiştir.

KARİALI SCYLAKS: İran ve oman denizi

M.Ö. 11 yüzyıldan itibaren Bodrum, Milas ve Çine bölgelerinde yaşayan Karia'lılardan olan Scylaks, M.Ö. 515 tarihlerinde İran ve Oman denizi bölgelerini keşfetmiştir.

YUNAN TARİHÇİ HEREDOT

M.Ö. 500 tarihlerinde Fenikelilerin (şimdiki beyrut) keşfettiği bir çok yeri gezerek kaleme almış ve bu yerler hakkında bilgi vermiştir. Kendi ç…

KARAMÜRSEL BEY, İLK TÜRK KAPTAN-I DERYASI

KARAMÜRSEL BEY

      Selçuklular devrinde gelişmeye başlayan Türk denizciliği, Anadolu Türk Beylerinden kıyı boylarında bulunanların başarılarıyla daha da ileriye taşınmıştır. Selçuklular Amiral merkezi olarak Karadenizde Sinop, Akdenizde ise Antalya'yi (Alanya) seçmiş ve bu bölgelerde görevli olan Amiralleri aynı zamanda sahil valisi olarak ünvanlandırmıştır.

     Denizle tanışan Osmanlılar, denizden gelebilecek her türlü tehlikeye karşı koyabilmek için çok güçlü bir donanmaya ihtiyaçları olduğunu anlamıştır. Bunun üzerine Güvercinlik mevkiinde yapılan görüşmede, Orhan gazi; Süleyman paşa, Hacı İlbey, Bursa muhafızı Evrenos Bey ve Namlı sergerdelerden Ece Bey ile görüşerek bu donanmanın kurulmasına karar verdiler.

    Gemilerin insa edilmesi ve deniz kuvvetlerinin teşkilatlandırılması görevi Mürsel Bey'e verilmiştir. Mürsel Bey, ilk olarak prenetos kasabası ve cıvarını Rumlardan temizleyerek zapt etmis ve 1327 tarihinde ilk Osmanlı tersanesini kurarak gemi inşasına başla…